διαπυροΝ

Ελεάννα Ιωαννίδου – Ούτε γκρεμίζεται ούτε χτίζεται…

In Uncategorized on Οκτώβριος 11, 2010 at 4:42 μμ

Ελεάννα Ιωαννίδου

 

 

Ούτε γκρεμίζεται ούτε χτίζεται…

Μιλούσαν κάποτε για μια θεά του Κάτω Κόσμου, τη Στύγα. Μάνα με τέσσερα παιδιά, δυναμική και ολέθρια, άγρια και σκληρή. Κανείς δεν ήθελε να τα βάλει μαζί της. Στις Τιτανομαχίες, πήγε στον Όλυμπο και βρήκε τον Δία, για να ταχθεί στο πλευρό του. Η ύπαρξη και η δύναμή της ιδανικός σύμμαχος και καταλύτης στη μάχη του για την κατάκτηση της εξουσίας. Το αντάλλαγμα που του ζήτησε για την υποστήριξή της, να τοποθετήσει ο Δίας τα δυο απ’ τα παιδιά της, τη Βία και το Κράτος, ως φρουρά του ανακτόρου του. Ο Δίας το είπε και το έκανε: αυτό ήταν το πρώτο ρουσφέτι της Κοσμογονίας. Δεν του βγήκε καθόλου σε κακό. Με τα αχώριστα αδέρφια στις βρόμικες δουλειές, όπως τότε όπου, ενώ η Βία έδενε τον Προμηθέα στα δεσμά του, το Κράτος τού ανήγγειλε την ποινή του, κατάφερε να παρατείνει την κυριαρχία του στον κόσμο.

Δεν ξέρω αν ο Δίας ζει ακόμα ή πέθανε. Ελάχιστοι τον θυμούνται στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και της κλιματικής αλλαγής. Η φρουρά του, όμως, τα αχώριστα αδέρφια, η Βία και το Κράτος, δεν αντιμετωπίζουν κανένα πρόβλημα επιβίωσης. Ζουν και βασιλεύουν, υπηρετώντας τον νέο κυρίαρχο του κόσμου, τους ανθρώπους. Εξασφαλίζουν την κυριαρχία των ανθρώπων όχι μόνο πάνω στον πλανήτη, αλλά και αναμεταξύ τους, περίπου όπως εξασφάλιζαν την κυριαρχία του Δία πάνω στους υπόλοιπους Θεούς. Φροντίζουν για την επιβολή της δικαιοσύνης των ισχυρών τους, την επίφαση της ειρήνης τους, τη διανομή του πλούτου τους, αλλά πρώτα και κύρια φροντίζουν να παραμένουν οι ίδιοι στη θέση τους, όχι πλέον ως ανακτορική φρουρά της εξουσίας, αλλά ως το ίδιο το ανάκτορό της: το Κράτος (ή δύναμη) είναι οι τοίχοι και η Βία (ή διείσδυση) τα θεμέλια του ανακτόρου.

Κάθε εξουσία χτίζει το δικό της ανάκτορο –το έχει ανάγκη– για να υπάρξει, να οριοθετηθεί, να εφεύρει υπηκόους και αντιπάλους. Το Κράτος δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τη Βία και η Βία χωρίς το Κράτος. Κάθε κρατική οργάνωση στηρίζεται στη βία, γιατί κάθε νέα κρατική οργάνωση προέρχεται μέσα από μια βίαιη ανατροπή. Όσες, όμως, ανατροπές της εξουσίας κι αν έγιναν, όσες μορφές κι αν πήρε το Κράτος, ακόμη κι όταν βαφτίστηκε Κράτος Δικαίου, Κράτος Προνοίας, Κοινωνικό Κράτος, Λαϊκό Κράτος, θεμέλιό του πάντα ήταν η Βία, άλλοτε ως επιβολή κι άλλοτε ως καταστολή. Η στιγμιαία εξαφάνιση της παλιάς εξουσίας στη διάρκεια της ανατροπής δημιουργούσε πάντα ένα κενό που αμέσως καλυπτόταν από τη νέα εξουσία, που κλεινόταν μέσα στους τοίχους του νέου Κράτους. Γιατί πάντα κάποιοι προσπαθούν να χτίσουν τη νέα κοινωνία που ονειρεύονται πάνω στα θεμέλια αυτής που θέλουν να γκρεμίσουν. Γιατί πάντα η Βία φροντίζει για τον αδερφό της, το Κράτος, κι όσοι τη διαλέγουν για σύμμαχο τής τάζουν αυτόματα ρουσφέτι για τον αδερφό της.

Μια κοινωνία, όμως, χωρίς εξουσία δεν έχει ανάγκη από ανάκτορο, γιατί δεν έχει κανέναν να στεγάσει μέσα. Δεν έχει ανάγκη από εχθρούς κι από υπηκόους, άρα δεν έχει ανάγκη από τοίχους. Της είναι άχρηστο το Κράτος, άρα της είναι άχρηστη κι η Βία. Στην απόλυτη ανατροπή, τα μέσα ταυτίζονται με το σκοπό, και το θεμέλιο της κοινωνίας δεν μπορεί παρά να είναι η Συναίνεση. Όποιος οραματίζεται την απόλυτη ανατροπή, ούτε γκρεμίζει ούτε χτίζει. Γιατί όποιος οραματίζεται την απόλυτη ανατροπή, μαζί με το Κράτος απαρνιέται και τη Βία. Την απαρνιέται συνολικά και όχι επιλεκτικά, σε όλες τις σχέσεις του και σε όλες τις δράσεις του. Αυτός ο άνθρωπος δεν έχει τίποτα να φοβηθεί και σε τίποτα να ελπίσει. Τη ζωή του και την ψυχή του κανείς δεν μπορεί να την εξουσιάσει, γιατί δεν έχει τίποτα για να εξουσιαστεί. Όταν η βία της εξουσίας δεν βρίσκει την αντίσταση που περιμένει, όταν δεν βρίσκει μια άλλη βία απέναντί της, χτυπάει στο κενό. Τότε μόνον αιφνιδιάζεται και νικιέται. Μια κοινωνία χωρίς βία είναι μια κοινωνία με αυθόρμητη αλληλεγγύη, πηγαίο σεβασμό και γνήσια δικαιοσύνη, μια κοινωνία όχι απλώς ίσων ευκαιριών, αλλά ίσων ανθρώπων, μια κοινωνία που απλώς δεν έχει ανάγκη την επιβολή, αφού δεν υπάρχει τίποτα να επιβληθεί. Όταν μια ομάδα ανθρώπων πειστούν πως μια τέτοια κοινωνία είναι εφικτή, τότε αυθόρμητα αυτή η άλλη κοινωνία είναι υπαρκτή.

Ελεάννα Ιωαννίδου, Αύγουστος 2010

Ελεάννα Ιωαννίδου (Θεσσαλονίκη, 1972) Μητέρα δύο παιδιών, δικηγόρος Θεσσαλονίκης, με μεταπτυχιακό τίτλο στο Δημόσιο Δίκαιο και την Πολιτική Επιστήμη. Ακτιβίστρια σε πολλές μη κυβερνητικές οργανώσεις με δράσεις σε θέματα θρησκευτικής ελευθερίας, κοινωνικών δικαιωμάτων, περιβάλλοντος και οικολογίας. Από τον Ιούνιο του 2010, μέλος της εκτελεστικής γραμματείας και εκπρόσωπος τύπου των Οικολόγων Πράσινων.

Advertisements